ಪ್ರಕಟಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು- ಕಾಡಿನ ಆಹಾರ ಬೆಳೆ

ಕಾಡಿನ  ಆಹಾರ ಬೆಳೆ.                                ಜಾನಪದ ಪ್ರಕಾಶನ ಹೊನ್ನಾವರ 

KADINA AHAR BELE:( in Kannada)Food Crops of Forests by Shanti Nayak, Suhas, Udayagiri, Honavar

Published by:

Janapada Prakashan

Suhas, Udayagiri, Honavar (Uttar Kannada)

First Impression: September 2006

²æêÀÄw ±ÁAw £ÁAiÀÄPÀ ``PÁr£À ¨É¼É’’ F ¸ÀAUÀæºÀªÀÅ PÁr£À ªÀÄÆ®PÀ DºÁgÀªÁVgÀĪÀ PÀAzÀªÀÄÆ®, J¯ÉUÀ¼À §¼ÀPÉ «zsÁ£ÀªÀ£ÀÄß CªÀÅUÀ¼À ¥ÁPÀ±Á¸ÀÛçªÀ£ÀÄß w½¸ÀĪÀ ¥ÀÅlÖ PÀÈw. F ªÁªÀÄ£À gÀƦ PÀÈwAiÀÄ°è ¥Àj¸ÀgÀ, ¸À¸Àå ªÀÄvÀÄÛ ªÀiÁ£ÀªÀ ¦Ã½UÉ §UÉÎ ±ÁAw£ÁAiÀÄPÀgÀ CUÁzsÀ PÁ¼Àf PÁtÄvÀÛzÉ. ±ÁAw £ÁAiÀÄPÀgÀ C£ÉÃPÀ PÀÈwUÀ¼À£ÀÄß F »AzÉAiÀÄÆ N¢ ¸ÀÆàwðUÉÆArzÀÝ £À£ÀUÉ F ¨Áj F ¸ÀAUÀæºÀPÁÌV £Á®ÄÌ ¸Á®Ä §gÉzÀÄ PÉÆqÀĪÀ ¸ÀA¨sÀæªÀÄzÀ PÉ®¸À RĶ vÀA¢zÉ. EzÀgÀ°è ¸À¸Àå ±Á¸ÀÛç«zÉ. d£À¥ÀzÀ ¸Á»vÀå«zÉ. d£À¥ÀzÀ ¸ÁAUÀvÀå«zÉ, PÀ¯ÉUÀ½ªÉ, d£À¥ÀzÀ CrUÉUÀ½ªÉ, d£À¥ÀzÀ Dl, §gÀUÁ®zÀ DºÁgÀzÀ «ªÀgÀUÀ½ªÉ. ¨É¼ÀPÀÄ PÁtzÀ zsÁ«ÄðPÀ DZÀgÀuÉUÀ½ªÉ. ¸À¸Àå ªÉÊ«zÀåUÀ¼À ªÉÊ«zsÀåªÀÄAiÀÄ DAiÀiÁªÀĪÀ£ÀÄß ©vÀÛj¸ÀĪÀ ºÀÆgÀtzÀ ºÉÆýUÉ EzÀÄ. MAzÉÆAzÀÄ ¸ÀAUÀwAiÀÄ£ÀÄß «±ÀzÀªÁV «ªÀj¸ÀĪÀ £ÁAiÀÄPÀgÀ PÀ¯ÉUÁjPÉ ¸ÀºÀ ªÉÄZÀÄѪÀAxÀzÀÄÝ. EAvÀºÀ ¸ÀA¥À£ÀÆä®UÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ eÁÕ£À ¥ÀgÀA¥ÀgÉAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄÄA¢£À ¦Ã½UÉUÉ Gt §r¸ÀĪÀ F ºÉÆwÛUÉ vÀÄA§ ¥Àæ¸ÀÄÛvÀ UÉÃtÄzÀÝzÀ ¥ÀÅlÖ ¥ÀÅlÖ ¸À¸ÀåUÀ¼À£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹ §¼ÀPÉ «zsÁ£ÀUÀ¼À£ÀÄß PÀ¯É ºÁQzÀ F PÀÈwAiÀÄ£ÀÄß PÀAqÉÆqÀ£É £Ár£À ªÀĺÁ£ï ¸À¸Àå ±Á¸ÀÛçdÕ r.«.f ¥ÀÅvÀæ ©.f.J¯ï.¸Áé«ÄAiÀĪÀgÀ `ºÀ¸ÀÄgÀÄ ºÉÆ£ÀÄß’ £É£À¥Á¬ÄvÀÄ. ºÁUÉAiÉÄà d£À¥ÀzÀ ªÉÊzÀå ¸Á»vÀå ©üõÀä ²æà J¯ï. Dgï. ºÉUÀqÉAiÀĪÀgÀ PÀÈwUÀ¼ÀÄ ¸ÀºÀ £É£À¦UÉ §gÀÄvÀÛªÉ. PÀ£ÀßqÀzÀ F d£À¥ÀzÀ «eÁÕ£À ¸Á»vÀåªÀÅ eÁ£À¥ÀzÀzÀ MAzÀÄ CªÀÄÆ®å PÀÈw. ²æêÀÄw ±ÁAw £ÁAiÀÄPÀgÀ EAvÀºÀ PÀÈwUÀ¼ÀÄ vÀAvÀæeÁÕ£À AiÀÄÄUÀzÀ ºÉƹ۰UÉ ºÀ¹gÀÄ vÉÆÃgÀt. EzÀjAzÀ E£ÀÄß C£ÉÃPÀ PÀÈwUÀ¼ÀÄ ºÉÆgÀ§gÀĪÀAvÁUÀ°. d£À¥ÀzÀ eÁÕ£À ¥ÀgÀA¥ÀgÉ ªÀÄvÀÄÛ fêÀ ªÉÊ«zÀåvÁ ¸ÀA¥À£ÀÆä®UÀ¼À G½«UÉ EªÀÅ ¥ÀÇgÀPÀªÁUÀ°.

      

                                                                  ¸ÀvÀå £ÁgÁAiÀÄt ¨sÀlÖ

ಪ್ರಕಟಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು- ಸ್ತ್ರೀ ಸಂವೇದನೆ

ಸ್ತ್ರೀ ಸಂವೇದನೆ 2007 ಜಾನಪದ ಪ್ರಕಾಶನ ಹೊನ್ನಾವರ

STREE SANVEDANE: (in kannada)

By Shanti Nayak, Suhas, Udayagiri, Honavar-581334

Published by:

Janapada Prakashan

Suhas, Udayagiri, Honavar (Uttar Kannada)-581334

First Impression: January 2007

         ºÀ®ªÀÅ GvÀÛªÀÄ PÀÈwUÀ¼À£ÀÄß gÀa¹ ±ÁAw £ÁAiÀÄPÀgÀÄ FV£ÀAvÉ eÁ£À¥ÀzÀ PÉëÃvÀæzÀ°è vÀªÀÄä£ÀÄß zsÁ¼ÀªÁV UÀÄgÀÄw¹PÉÆArgÀĪÀÅzÀÄ. ²æêÀÄw ±ÁAw £ÁAiÀÄPÀ ºÁUÀÆ qÁ|| J£ï. Dgï. £ÁAiÀÄPÀ F ¸Àw ¥ÀwUÀ¼ÉÆAzÁV vÀªÀÄä D¸ÀQÛ CzsÀåAiÀÄ£À ±ÀæªÀĪÀ£ÀÄß eÁ£À¥ÀzÀ ¸Á»vÀå ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£É PÀȶUÉ «ÄøÀ°lÄÖPÀ£ÁðlPÀzÀ d£À¥ÀzÀ ¸Á»vÀåPÉÌ ±ÉæõÀ× PÉÆqÀÄUÉAiÀÄ£ÀÄß ¤ÃrgÀĪÀÅzÀÄ UÀªÀÄ£ÁºÀð ¸ÀAUÀwAiÀiÁVzÉ.

     `¹Ûçà ¸ÀAªÉÃzÀ£É’ ±ÁAw £ÁAiÀÄPÀgÀ ªÉÊZÁjPÀ zÀ馅 PÉÆãÀzÀ ªÀĺÀvÀézÀ PÀÈwAiÀiÁVzÉ. ¹Ûçà ¥ÀÅgÀĵÀj§âgÀÆ CªÀ±ÀåªÁV N¢ aAw¸À¨ÉÃPÁzÀ UÀæAxÀªÁVzÉ. F ¥ÀŸÀÛPÀzÀ ªÉÆzÀ® ¯ÉÃR£À ¹Ûçà ¸ÀAªÉÃzÀ£É ªÀÄvÀÄÛ PÀÄlÄA§ ªÀåªÀ¸ÉÜ PÀÄjvÀÄzÁVzÉ. F ¯ÉÃR£ÀzÀ°è eÁ£À¥ÀzÀ ºÁqÀÄUÀ¼À ¸ÀÆPÀÛªÁzÀ ºÁUÀÆ GavÀªÁzÀ DzsÁgÀUÀ¼ÉÆA¢UÉ d£À¥ÀzÀ ºÉtÂÚ£À §ªÀuÉAiÀÄ£ÀÄß ºÁUÀÆ eÁ£À¥ÀzÀ ¸Á»vÀåzÀ°è C©üªÀåPÀÛUÉÆArgÀĪÀ ¹Ûçà ¸ÀAªÉÃzÀ£ÉAiÀÄ ºÁUÀÆ PÀÄlÄA§ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ ªÀiË®åUÀ¼À zÀéAzÀéªÀ£ÀÄß aQvÀìPÀ zÀȶ֬ÄAzÀ «±Éèö¹ «ªÀj¹zÁÝgÉ. ¹Ûçà ¸ÀAªÉÃzÀ£ÉAiÀÄ zÀȶ֬ÄAzÀ ¸ÀªÀĸÉåUÀ¼À£ÀÄß ¥Àj²Ã°¹zÁÝgÉ.

      eÁ£À¥ÀzÀ ¸Á»vÀåzÀ°è PÀAqÀÄ §gÀĪÀ wÃgÀ ªÀåvÁå¸ÀªÀżÀî C©üªÀåQÛ PÁt¹PÉƼÀÄîªÀÅzÀPÉÌ eÁ£À¥ÀzÀ ¸Á»vÀå ¤ªÀiÁðt PÁ®zÀ ¸ÀÄ¢ÃWÀðvÉ ¥ÁoÁAvÀgÀ ««zsÀ ¸ÀégÀÆ¥ÀzÀ ¸ÁA¸ÀÌöÈwPÀ ¥Àæ¨sÁªÀzÀ ¸ÀªÀÄxÀð PÁgÀtUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃqÀÄvÀÛ d£À¥ÀzÀ ¸Á»vÀåzÀ°è ¹Ûçà ¸ÀAªÉÃzÀ£ÉAiÀÄ ¸ÀégÀÆ¥ÀªÀ£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹PÉƼÀî®Ä F ¸Á»vÀåªÀ£ÀÄß gÀa¹zÀªÀgÀÄ ¹ÛçÃAiÀÄgÉÆà ¥ÀÅgÀĵÀgÉÆà JAzÀÄ RavÀvÉ E®è¢gÀĪÀ JA§ ªÀĺÀvÀézÀ «ZÁgÀªÀ£ÀÄß w½¸ÀÄvÁÛgÉ. d£À¥ÀzÀ ¸Á»vÀåzÀ°è ¹Ûçà ¸ÀAªÉÃzÀ£ÉAiÀÄ ¸ÀégÀÆ¥À ¢éªÀÄÄRªÁVzÀÄÝ MAzÀÄ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ ¥ÀgÀªÁVzÀÄÝ PÀÈwæªÀÄ ªÁzÀzÀÄÝ, E£ÉÆßAzÀÄ DAvÀjPÀªÁzÀzÀÄÝ, £ÉÊdªÁzÀzÉÝAzÀÄ UÀÄgÀÄw¸ÀÄvÁÛgÉ.

     ºÉtÂÚ£À §zÀÄQ£À §ªÀuÉAiÀÄ£ÀÄß C¸ÀºÁAiÀÄPÀvÉAiÀÄ£ÀÄß ºÁqÀÄ PÀxÀ£À PÀªÀ£ÀUÀ¼À DzsÁgÀ¢AzÀ «±Éèö¹ ¥ÀÅgÀĵÀ ¥ÀæzsÁ£À ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ ¥ÀÅgÀĵÀ ¥ÀPÀë¥Áw ¤tðAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß RAr¸ÀÄvÁÛgÉ ªÀÄvÀÄÛ E°èAiÀÄ ¹ÛçÃAiÀÄgÀ ¸ÀAªÉÃzÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß MAzÀÄ CAa£À°è vÉÆÃj¸ÀĪÀÅzÀÄ ¸ÁzsÀåªÁUÀÄwÛ®è JA§ CªÀgÀ C©ü¥ÁæAiÀĪÀ£ÀÄß C£ÀĪÉÆâ¸À¨ÉÃPÁUÀÄvÀÛzÉ.

   PÀÄlÄA§ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ°è KPÀPÁ®PÉÌ ºÉtÂÚ£À ¸ÁévÀAvÀæ÷åªÀ£ÀÄß ºÀwÛPÀÄ̪À ºÁUÀÆ CªÀgÀ vÁåUÀªÀ£ÀÄß ªÉʨsÀ«ÃPÀj¸ÀĪÀ ¸ÀAUÀwUÀ¼ÀÄ ªÀtÂðvÀªÁVzÉ. D PÁ®zÀ PÀÄlÄA§ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ PÁ® PÁ®PÉÌ §zÀ¯ÁUÀĪÀ ªÀiË®åUÀ¼À vÁPÀ¯ÁlzÀ°è £À®ÄUÀĪÀ ºÉtÄÚUÀ¼À avÀæ PÀtÂÚUÉ PÀlÄÖªÀAvÉ awæ¸À¯ÁVzÉ.

      GvÀÛgÁzÉëAiÀÄ PÀxÉ, ¸ÉÆ¸É gÀÆ¥Át ªÀÄvÀÄÛ £ÁUÀgÀPÀ£Éå, PÉgÉUÉ ºÁgÀ PÀxÀ£À PÀªÀ£ÀUÀ¼ÀÄ ¥ÀÅ®ðQÌAiÀÄ PÀxÉ ªÉÆzÀ¯ÁzÀ d£À¦æAiÀÄ gÉÆÃZÀPÀ PÀxÉ ºÁqÀÄUÀ¼À£ÀÄß  GzÁºÀj¸ÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀ ¥ÀÅgÀĵÀ ¥ÀæzsÁ£À ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ PÀgÁ¼À ¸ÀégÀÆ¥ÀªÀ£ÀÄß D PÁ®zÀ ªÀiË®å ¥Àæw ¥ÁzÀPÀ¼ÁzÀ CvÉÛAiÀÄ ©üÃPÀgÀ avÀæªÀ£ÀÄß ¹ÛçÃAiÀÄgÀ vÁAiÀÄÛ£ÀzÀ ¸ÀAªÉÃzÀ£ÉAiÀÄ M¼À ¸ÀĽUÀ¼À£ÀÄß §AeÉAiÉÄA§ ±À§ÝPÉÌ ¨sÀAiÀÄ¥ÀqÀĪÀ ºÉtÂÚ£À £ÀgÀPÀAiÀiÁvÀ£ÉAiÀÄ PÀgÀÄuÁd£ÀPÀ ¹ÜwAiÀÄ£ÀÄß awæ¸À¯ÁVzÉ. ¥ÀÅgÀĵÀ AiÀÄdªÀiÁ£ÀzÀ ZËPÀn£À°èzÀÝ ºÉAqÀwAiÉƧâ¼ÀÄ UÀAqÀ¤UÉ ±Á¥À PÉÆqÀĪÀAvÉ awæ¹zÀ `DvÀªÉÆëAiÀÄ ºÁqÀÄ’ ¹ÛçÃAiÀÄgÀ ¸ÀAªÉÃzÀ£ÉUÉ ¥Àæw¨sÀl£ÁvÀäPÀªÁzÀzÀÄÝ JAzÀÄ awæ¸À¯ÁVzÉ. `PÉgÉUÉ ºÁgÀ’ vÁåUÀzÀ PÀxÉAiÀÄ°è EzÀÄ £ÀgÀ§°UÉ MAzÀÄ GzÁºÀgÀuÉAiÀiÁVzÉ JAzÀÄ ºÉüÀĪÀ ¯ÉÃRQAiÀÄgÀ C©ü¥ÁæAiÀÄ ¸ÀªÀÄAd¸ÀªÁVzÉ

     F ¥ÀŸÀÛPÀzÀ JgÀqÀ£ÉÃAiÀÄ ¯ÉÃR£À `` CxÀð¥ÀÇtðzÀ d£À¥ÀzÀ DZÀgÀuÉUÀ¼ÀÄ’’ ¹Üw UÀwAiÀÄ°è d£À¥ÀzÀ DZÀgÀuÉUÀ¼À »A¢gÀĪÀ ªÉÊeÁÕ¤PÀ zÀȶÖPÉÆãÀªÀ£ÀÄß «ªÀj¸ÀÄvÀÛ EA¢UÀÆ ZÁ°ÛAiÀÄ°ègÀĪÀ C£ÉÃPÀ DZÀgÀuÉUÀ¼À£ÀÄß w½¸ÀÄvÁÛgÉ. DZÀgÀuÉUÉ £ÀA©PÉAiÉÄà PÁgÀtªÉAzÀÄ ºÉüÀÄvÀÛ D DZÀgÀuÉUÀ¼À£ÀÄß w½¸ÀÄvÁÛgÉ. DZÀgÀuÉUÀ¼ÀÄ »AzÉ EzÀÝ jÃwAiÀÄ°è EAzÀÄ G½zÀÄ PÉÆAr®èªÉAzÀÄ ºÉüÀÄvÁÛgÉ. PÉ®ªÀÅ DZÀgÀuÉUɼÀÄ ªÀåAiÀÄQÛPÀ £É¯ÉAiÀÄ°è ºÀÄnÖPÉƼÀÄîvÀÛªÉ JAzÀÄ ºÉüÀÄvÀÛ ºÁ«UÉ ºÁ¯ÉgÉAiÀÄĪÀÅzÀ£ÀÄß GzÁºÀj¸ÀÄvÁÛgÉ.

       ªÀÄÄRåªÁV F ¯ÉÃR£ÀzÀ°è ¹ÛçÃAiÀÄgÀ D¹ÛAiÀÄ ºÀPÀÌ£ÀÄß ¥Àæ¸ÁÛ¦¸ÀÄvÁÛgÉ. £ÀªÀÄä d£À¥ÀzÀgÀ°è DZÀgÀuÉAiÀÄ°ègÀĪÀ wgÀ(vÉgÀ) wgÀV¸ÀĪÀ DZÀgÀuÉAiÀÄ°è ºÉtÂÚ£À DyðPÀ ¸À§®vÉAiÀÄ PÀ®à£ÉAiÀÄ ¸ÀĽªÀÅ zÉÆgÉAiÀÄÄwÛzÉ JAzÀÄ UÀªÀÄ£ÀPÉÌ vÀgÀÄvÁÛgÉ. ºÉtÂÚ£À ¸À§®vÉUÉ ªÀgÀzÀQëuÉ PÁgÀtªÁUÀĪÀÅzÁzÀgÉ AiÀiÁPÉ ¨ÉÃqÀ? JA§ ªÀiÁ£ÀĶ ¥ÀwæPÉAiÀÄ ¸ÀA¥ÁzÀPÀgÀ C©ü¥ÁæAiÀĪÀ£ÀÄß zÁR°¸ÀÄvÁÛgÉ. DzÀgÉ CAwªÀĪÁV CzÀÄ ºÀtªÀżÀîªÀgÀ C£ÀÄPÀÆ® ¹AzsÀĪÁV ¥ÀjuÁªÀÄUÉƼÀÄîªÀ ¸ÁzsÀåvÉAiÉÄà ºÉZÀÄÑ. JAzÀÄ ºÉüÀĪÀ qÁ|| Dgï.«.¨sÀAqÁj AiÀĪÀgÀ C©ü¥ÁæAiÀĪÀ£ÀÄß ¹ÛçêÁ¢UÀ¼ÀÄ vÀÄA¨Á UÀA©üÃgÀªÁV AiÉÆÃa¸ÀĪÀAvÀzÁVzÉ.

       £Á£ÀÄ ªÀÄ»¼É DzÀgÉ CzÀÄ £À£Àß «Äw¬Ä®è JA§ Cj«£À ¥ÀæeÉÕ eÁUÀÈvÀªÁUÀÄwÛgÀĪÀ F PÁ®zÀ°è £ÀªÀÄä d£À¥ÀzÀ ¸Á»vÀåzÀ°è `¹Ûçà ¸ÀAªÉÃzÀ£É’ ªÀÄvÀÄÛ PÀÄlÄA§ ªÀåªÀ¸ÉÜ PÀÄjvÀAvÉ C£ÉÃPÀ ªÀiË°PÀ «ZÁgÀUÀ¼À£ÀÄß ±ÁAw £ÁAiÀÄPÀgÀÄ CzsÀåAiÀÄ£À ¥ÀÇtðªÁV ¥ÀgÁªÀIJð¹gÀĪÀzÀÄ CªÀgÀÄ ¥Àæ¸ÁÛ¦¹zÀ «µÀAiÀÄUÀ¼À PÀÄjvÀÄ ºÉtÄÚ UÀAqÀÄ PÀÆrAiÉÄà AiÉÆÃa¸ÀĪÀAvÉ vÀªÀÄä C©ü¥ÁæAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄAr¹ C©ü£ÀAzÀ£ÉUÉ ¥ÁvÀægÁVzÁÝgÉ. 

                                                                  ±ÁAvÁgÁªÀÄ £ÁAiÀÄPÀ »ZÀPÀqÀ 

ಪ್ರಕಟಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು-ರಂಗೋಲಿ

 gÀAUÉÆð      

                              

   ±ÁAw £ÁAiÀÄPïgÀªÀgÀÄ G.PÀ£ÀßqÀ f¯ÉèAiÀÄ §ÄqÀPÀlÄÖ d£ÁAUÀ ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ ¸ÀĸÀA¸ÀÌøvÀ d£ÀgÀ d£À¥ÀzÀ DZÀgÀuÉAiÀÄ°è gÀAUÉÆð ¥ÀqÉ¢gÀĪÀ ¥ÁæzsÁ£ÀåvÉ, CzÀgÀ PÀ¯ÁvÀäPÀvÉ, ¸ÁA¸ÀÌøwPÀ ªÀĺÀvÀé EvÁå¢UÀ¼À PÀÄjvÀÄ CZÀÄÑ PÀmÁÖV ¸ÀAUÀ滹 ªÀiÁ»w MzÀV¹zÁÝgÉ. ¯ÉÃRPÀgÀÆ,¸Á»wAiÀÄÆ,GvÀÛªÀÄ ªÁVäAiÀÄÆ DVgÀĪÀ ±ÁAw£ÁAiÀÄPïgÀªÀgÀÄ C£ÀĨsÀ« ªÀÄ»¼ÉAiÀiÁV eÁ£À¥ÀzÀ ¸Á»vÀåzÀ®Æè vÉÆqÀV¹PÉÆArgÀĪÀÅzÀÄ £ÀªÀÄä PÀ£ÁðlPÀ eÁ£À¥ÀzÀ CzsÀåAiÀÄ£ÀPÉÌ CªÀÄÆ®å PÉÆqÀÄUÉAiÀiÁVzÉ.

  CªÀgÀ gÀAUÉÆð PÀÈw £ÀªÀ¸ÁPÀëgÀgÀÆ N¢ CxÉÊð¹PÉƼÀÄîªÀµÀÄÖ ¸ÀgÀ¼ÀªÁVzÉ. CzÀgÀ®Æè ºÉÆ°UɬÄAzÀ ªÀiÁrzÀzÀÄÝ PÀ¸ÀÆw, ¸ÀÆfAiÀÄ £ÉÃAiÉÄÎAiÀÄzÀÄ ºÉtÂUÉ, CAUÁAUÀUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ªÀÄÆr¸ÀĪÀ avÀæ ºÀZÉÑ. ºÁUÉAiÉÄà §tÚzÀ ¥ÀÅr¬ÄAzÀ gÀa¹gÀĪÀzÀÄ gÀAUÉÆðAiÉÄAzÀÄ gÀAUÉÆðAiÀÄ ¥ÀjPÀ®à£ÉAiÀÄ£ÀÄß CxÀð¥ÀÆtðªÁV «±Éèö¹zÁÝgÉ. ªÀÄtÄÚ, ºÀƪÀÅ, ©Ãd ¥ÀjPÀgÀUÀ¼À£ÀÄß £É®zÀ ªÉÄÃ¯É ©r¹zÀ gÀAUÉÆð, £É®UÉÆÃqÉAiÀÄ°è CgÀ½¹ ºÀ°, ªÀÄqÀPÉ ºÀjªÁtzÀ°è PÀ¯ÁvÀäPÀªÁV ElÖ avÀæ EªÉ®èªÀÇ gÀAUÉÆðAiÉÄà JA¢gÀĪÀÅzÀÄ gÀAUÉÆðAiÀÄ ªÁå¥ÀPÀvÉAiÀÄ£ÀÄß  CzÀgÀ ¥ÀæzÉòPÀ ºÉ¸ÀgÀÄUÀ¼À£ÀÄß w½¸ÀÄvÀÛzÉ.

                               

   gÀAUÉÆðAiÀÄ fêÀAwPÉAiÀÄ PÀÄjvÀÄ ªÁå¥ÀPÀ ZÀZÉð £ÀqɹgÀĪÀÅzÀÄ E°è PÁtÄvÉÛêÉ. fêÀ£À PÀëtÂPÀ EgÀĪÀAvÉ gÀAUÉÆðAiÀÄÆ PÀëtÂPÀ. £É®zÀ°è CgÀ½¹zÁUÀ DUÀĪÀ PÀëtÂPÀvÉ UÉÆÃqÉ ªÉÄÃ¯É ªÀÄÆr¹zÁUÀ ºÉZÀÄÑ ¨Á½PÉ §gÀÄvÀÛzÉ JA§ d£À¥ÀzÀgÀ PÀ®à£ÉAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ gÀAUÉÆðAiÀÄ vÁwéPÀvÉAiÀÄ£ÀÆß NzÀÄUÀjUÉ ¤ÃqÀÄvÁÛgÉ. £ÁUÀjPÀ ªÀÄvÀÄÛ §ÄqÀPÀlÄÖ d£ÀgÀ ¨ÁAiÀÄ°è gÀAUÉÆðUÉ §gÀĪÀ ¥ÀAiÀiÁðAiÀÄ ¥ÀzÀUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃqÀÄvÁÛgÉ.  GvÀÛgÀ PÀ£ÀßqÀzÀ ºÀ½îUÀgÀÄ ºÀ°,±ÉÃr, JAzÀgÉ, zÀ.PÀ£ÁðlPÀz ªÀįɣÁrUÀgÀÄ  ºÀ¸É, avÁÛgÀ J£ÀÄßvÁÛgÉ, GvÀÛgÀ PÀ£ÁðlPÀzÀ°è  PÁgÀuÉ, GgÀªÀÄAf §½AiÀÄĪÀÅzÀÄ, ¨É¼À¢AUÀ¼ÀÄ §gÉAiÀÄĪÀÅzÀÄ, ¸ÀÄtÚ - §tÚ ªÀiÁqÀĪÀÅzÀÄ JA§ «ªÀgÀUÀ¼ÀÄ CªÀgÀ ¸ÀªÀÄUÀæ CzsÀåAiÀÄ£À UÀªÀÄ£À ¸É¼ÉAiÀÄÄvÀÛzÉ.

gÀAUÉÆð ºÁPÀ®Ä §¼À¸ÀĪÀ ¥À®PÀUÀ¼À PÀÄjvÀÄ ºÉüÀĪÁUÀ ¯ÉÃRPÀgÀ PÀ¯Á¥ÀæeÉÕAiÀÄ CjªÁUÀÄvÀÛzÉ. ºÉƹۮÄ,UÉÆÃqÉ,©Ã¸ÀĪÀ PÀ®Äè,ªÀÄqÀPÉ, PÀtd, ªÉÆgÀ, M£ÀPÉ, PÀwÛ, ªÀÄuÉ, MgÀ¼ÀÄ, M¯É, CQ̪ÀÄÆqÉ, ¤ÃgÀºÀAqÉ, ¹zÉÝ, PÉƼÀUÀ, DgÀw §lÖ®Ä, C±ÀévÀÜPÀmÉÖ, gÀxÀ - vÉÃgÀÄ ºÉÆÃUÀĪÀ zÁjAiÀÄ°è gÀAUÉÆð §gÉAiÀÄĪÀgÀÄ J£ÀÄߪÀ CªÀgÀ PÀæªÀħzÀÝ CzsÀåAiÀÄ£À ¸ÀAAiÉÆÃd£É ªÀÄÄA§gÀĪÀ d£ÁAUÀPÉÌ C£ÀĸÀgÀtÂÃAiÀÄ ªÀiÁUÀð vÉÆÃj¹zÁÝgÉ.

                                

  ¥ÀæPÀÈw¬ÄAzÀ¯Éà ¹UÀĪÀ ¥ÀjPÀgÀUÀ½AzÀ §tÚUÀ¼À£ÀÄß vÀAiÀiÁj¸ÀĪÀ jÃwAiÀÄ£ÀÄß ±ÁAw£ÁAiÀÄPï gÀªÀgÀÄ ¸ÀàµÀÖ¥Àr¸ÀÄvÁÛgÉ. ¢ÃªÀgÀÄ ºÀ¼À¢ §tÚPÉÌ UÀÄgÀUÉ PÁ¬ÄAiÀÄ£ÀÄß §¼À¸ÀĪÀ jÃw, CQÌAiÀÄ£ÀÄß ºÀÄjzÀÄ PÀ¥ÀÄà §tÚ, PɪÀÄätÄÚ, CQÌ »lÄÖ EvÁå¢UÀ¼À «ªÀgÀUÀ¼ÀÄ ¨ÉgÀUÀÄ ºÀÄnÖ¸ÀÄvÀÛªÉ. GvÀÛgÀPÀ£ÀßqÀzÀªÀgÀ°è £ÁqÀªÀgÀÄ DZÀj¸ÀĪÀ ¢Ã¥ÁªÀ½AiÀÄ°è  ºÉÆAqÉ J£ÀÄߪÀ DZÀgÀuÉAiÀÄ°è gÀAUÉÆðAiÀÄ §¼ÀPÉAiÀÄ£ÀÄß, ¥ÁæzsÁ£ÀåvÉAiÀÄ£ÀÄß  ¸ÀgÀ¼À ¨sÁµÉAiÀÄ°è ºÉýzÁÝgÉ.

    ¸ÀIJQëvÀgÀ°è ºÁqÀÄ-ºÀ¸É JA¢gÀĪÀAvÉ, §ÄqÀPÀnÖ£ÀªÀgÀ°è ºÁqÀÄ-ºÀ° JA§ eÉÆÃqÀÄ ¥ÀzÀUÀ¼À §¼ÀPÉ ¥ÀæZÀ°vÀzÀ°èzÉ JA¢gÀĪÀÅzÀÄ CxÀð¥ÀÆtð. eÉÆvÉUÉ  ºÀ¸ÉAiÀÄ£ÀÄß §gÉAiÀÄĪÁUÀ ºÁqÀĪÀ ºÁqÀ£ÀÆß G¯ÉèÃT¹zÁÝgÉ.

   zÀ£ÀUÀ¼À ºÀ§âªÁzÀ UÀAn ºÀÄtÂÚªÉÄ, PÁgÀºÀÄtÂÚªÉÄ ¢£À PÉƼÀZÀÄ §gÉAiÀÄĪÀ «zsÁ£ÀªÀ£ÀÆß, ±ÁæªÀtÀ ªÀiÁ¸ÀzÀAzÀÄ ¸ÉÆÃuÉ ºÀƪÀ£ÀÄß ºÉƹ۰UÉ ºÁQ ¥ÀÆf¸ÀĪÀ ¥ÀzÀÞwAiÀÄ ªÉʲµÀÖöåzÀ G¯ÉèÃR«zÉ. C®èzÉà EAzÀÄ §¼ÀPÉAiÀÄ°ègÀĪÀ ZÀÄPÉÌ ªÀÄvÀÄÛ J¼É gÀAUÉÆðAiÀÄ «zsÁ£ÀªÀ£ÀÆß ¯ÉÃRPÀgÀÄ «ªÀj¹zÁÝgÉ.

     DzsÀĤÃPÀgÀtzÀ £ÁUÁ¯ÉÆÃlzÀ°ègÀĪÀ £Á«AzÀÄ F vÀ¯ÉªÀiÁj£À¯Éèà gÀAUÉÆð ¸ÀA¸ÀÌøwAiÀÄ£ÀÄß J°è PÀ¼ÉzÀÄPÉƼÀÄîwÛzÉÝêÉÇà JA§ ªÁvÁªÀgÀtzÀ°èzÉÝêÉ. EAvÀºÀ ¸ÀAPÀæªÀÄt PÁ®zÀ°è ±ÁAw£ÁAiÀÄPï gÀªÀgÀ ¸ÀAUÀæºÀ, «±ÉèõÀuÉ, eÁ£À¥ÀzÀ ¸ÀA¥ÀvÀÛ£ÀÄß ¸ÀAgÀQë¸ÀĪÀ PÀtdªÁUÀÄvÀÛzÉ. EªÀgÀÄ GvÀÛgÀ PÀ£ÀßqÀzÀ°è «±ÉõÀªÁV d£À¥ÀzÀ CzsÀåAiÀÄ£ÀªÀ£ÀÄß ªÀiÁrzÀÝgÀÆ ¸ÀªÀÄUÀæ PÀ£ÁðlPÀzÀ zÀȶÖAiÀÄ°è F PÀÈw vË®¤PÀ CzsÀåAiÀÄ£ÀPÉÌ ¥ÀÆgÀPÀªÁUÀĪÀÅzÀÄ. EªÀgÀ d£À¥ÀzÀ ¸ÀAUÀæºÀUÀ¼ÀÄ PÀ£ÁðlPÀ eÁ£À¥ÀzÀPÉÌ GvÀÛªÀÄ DPÀgÀ UÀæAxÀUÀ¼ÁUÀÄvÀÛªÉ. ºÀA¦ «±Àé«zÁ央AiÀĪÀAiÀÄ EªÀgÀ ¸ÀAUÀæºÀªÀ£ÀÄß ¥ÀæPÀn¹ UËgÀ«¹zÉ. EªÀgÀ F PÀÈw d£À¸ÁªÀiÁ£ÀågÀÆ PÉÆAqÀÄ NzÀĪÀAvÉ PÉÊUÉlÄPÀĪÀ ¨É¯ÉAiÀÄ°èzÉ. C®èzÉà ¸ÀÄ®¨sÀ,¸ÀàµÀÖ,zÀ¥Àà CPÀëgÀzÀ°è ªÀÄÄ¢ævÀªÁVgÀĪÀ F PÀÈw GvÀÛªÀÄ PÀÈwAiÀiÁVzÉ. qÁ. ±ÁAw£ÁAiÀÄPï PÉêÀ® G.PÀ£ÀßqÀPÉÌ ªÀiÁvÀæªÀ®è ¸ÀªÀÄUÀæ PÀ£ÁðlPÀ eÁ£À¥ÀzÀPÉÌ ¸ÀA¥À£ÀÆä® ªÀåQÛAiÀiÁV C©ü£ÀAzÀ¤ÃAiÀÄgÀÄ.

1995 gÀ ¢Ã¥ÁgÁzsÀ£É ¸ÀAaPɬÄAzÀ

                                        qÁ.¨sÁgÀw ªÀÄgÀªÀAvÉ.

ಪ್ರಕಟಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು- ಕುಡಿತ ನಿಮಗೆಷ್ಟು ಹಿತ?

PÀÄrvÀ ¤ªÀÄUɵÀÄÖ »vÀ 

   ºÉÆ£ÁߪÀgÀzÀ ¸ÀªÀÄvÁ (ªÀÄ»¼Á) ªÉâPÉAiÀÄ ªÀÄÄRå ¸ÀAZÁ®Q ±ÁAw £ÁAiÀÄPÀgÀÄ £ÀªÀ¸ÁPÀëgÀgÀ£ÀÄß UÀæ»PÉUÉ ElÄÖPÉÆAqÀÄ ¥ÀqÉzÀ aPÀÌ ¥ÀŸÀÛPÀ. £ÀªÀ¸ÁPÀëgÀgÀ£ÀÄß zÀȶÖAiÀÄ°èlÄÖPÉÆArzÀÝjAzÀ E°èAiÀÄ ¨sÁµÉ w½AiÀiÁVzÉ. aPÀÌ aPÀÌ ªÁPÀå §¼ÀPÉAiÀÄ ªÀiÁvÀÄ EªÀÅUÀ¼É®è N¢UÉ ¸ÀÄ®¨sÀ UÁæ»AiÀiÁVzÉ.

   

    ¥ÀŸÀÛPÀzÀ ªÉÆzÀ® ¨sÁUÀzÀ°è PÀÄrvÀ zÉúÀzÀ DgÉÆÃUÀåzÀ ªÉÄÃ¯É ªÀiÁqÀĪÀ PÉlÖ ¥ÀjuÁªÀĪÀ£ÀÄß ªÉÊeÁÕ¤PÀªÁV «ªÀj¹zÁÝgÉ. £ÁªÀÅ vÉUÉzÀÄPÉƼÀÄîîªÀ DºÁgÀ fÃtðªÁUÀĪÀ jÃw CzÀjAzÀ ¸ÀgÁ¬Ä ªÀiÁqÀĪÀ ¥ÀjuÁªÀĪÀ£ÀÄß «ªÀj¹zÁÝgÉ. ¸ÁªÀiÁfPÀªÁV PÀÆqÀ »ÃUÉ F PÀÄrvÀ ªÀiÁ£ÀUÉÃrvÀ£ÀPÉÌ MAiÀÄÄåvÀÛzÉ JA§ÄzÀ£ÀÄß ºÉýzÁÝgÉ.

     

    JgÀqÀ£Éà ¨sÁUÀzÀ°è ¸ÁgÁ¬Ä CAUÀr ªÀiÁqÀĪÀÅzÀjAzÀ vÁvÁÌ°PÀªÁV ºÀt ¹UÀ§ºÀÄzÁzÀgÀÆ, ¸ÀªÀiÁdzÀ PÉqÀQUÉ CzÀÄ ºÉÃUÉ PÁgÀtªÁUÀÄvÀÛzÉ JAzÀÄ ºÉý Hj£À F §qÀªÀgÀ UÉÆýUÉ PÁgÀtªÀ£ÀÄß ºÉý EAxÀ ªÀåªÀºÁgÀ¢AzÀ ªÀåQÛUÀ¼ÀÄ  ºÉÃUÉ ºÉÆuÉUÉÃrUÀ¼ÁUÀÄ vÁÛgÉA§ÄªÀÅzÀ£ÀÄß «ªÀj¹zÁÝgÉ. CAvÉAiÉÄà AiÀÄĪÀ «zÁåyðUÀ¼ÀÄ EzÀ£ÀÄß vÀqÉAiÀÄĪÀÅzÀgÀ°è ªÀ»¸À¨ÉÃPÁzÀ ¥ÁvÀæªÀ£ÀÄß ºÉýzÁÝgÉ. Hj£À ¸ÀAWÀl£ÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄÄRåªÁV ªÀÄ»¼Á ¸ÀAWÀl£ÉUÀ¼ÀÄ ºÉÃUÉ PÉ®¸À ªÀiÁqÀ§ºÀÄzÉAzÀÄ w½ ºÉýzÁÝgÉ. EªÀ£ÀÄß ºÉüÀĪÁUÀ ¸ÀªÀiÁdzÀ°è ¸ÁzsÀåªÁzÀ ¤d WÀl£ÉAiÀÄ£Éßà GzÁºÀgÀuÉAiÀiÁV PÉÆqÀÄvÁÛgÉ. F JgÀqÀ£Éà ¨sÁUÀ DwäÃAiÀÄ zsÁnAiÀÄ°èzÀÄÝ ªÀÄ£À¹ìUÉ £ÁlĪÀAwzÉ. CAzÀgÉ F ¥ÀŸÀÛPÀ £ÀªÀ¸ÁPÀë¸ÀgÀjUÉ ªÀÄ»¼ÉAiÀÄjUÉ ºÁUÉAiÉÄà «zÁåyðUÀ½UÉ ¸ÀºÀ M¼ÉîAiÀÄ w½ªÀ½PÉ §gÀ¨ÉÃPÉA§ GzÉÝñÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢zÉ ªÀÄvÀÄÛ EzÉÆAzÀÄ ¸ÁªÀiÁfPÀ G¥ÀAiÀÄÄPÀÛªÁVzÉ

         1995 gÀ ¢Ã¥ÁgÁzsÀ£É ¸ÀAaPɬÄAzÀ

                                                                 Dgï.«.¨sÀAqÁj 

ಪ್ರಕಟಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು -ಜನಪದ ಆಹಾರ ಪಾನೀಯಗಳು

d£À¥ÀzÀ DºÁgÀ ¥Á¤ÃAiÀÄUÀ¼ÀÄ          

.  -eÁ£À¥ÀzÀ ¸ÀAUÀæºÀ, ¸ÀA±ÉÆÃzsÀ£É, zÁR°ÃPÀgÀt, ¥ÀæPÀluÉUÀ¼À°è ¤gÀvÀgÀªÁVgÀĪÀ PÀÄlÄA§zÀ Qæ0iÀiÁ²Ã® ¸ÀzÀ¸Éå ±ÁAw £Á0iÀÄPÀgÀªÀgÀ MAzÀÄ ªÀĺÀvÀÛ÷ézÀ PÀÈw “d£À¥ÀzÀ DºÁgÀ ¥Á¤Ã0iÀÄUÀ¼ÀÄ”. ¥ÀÅl¸ÀASÉå0iÀÄ°è LªÀvÀÛgÉƼÀV£À UÀæAxÀ EzÁVgÀÄ ªÀÅzÁzÀgÀÆ d£À¥ÀzÀgÀ §zÀÄQ£À ¸ÀvÀÛ÷éªÀ£Éßà ¸Áj ºÉüÀĪÀ PÀÈw EzÉ£ÀߧºÀÄzÀÄ. Cw ¸ÀgÀ¼ÀªÁzÀ DzÀgÉ CvÀåAvÀ gÀÄaPÀgÀªÁzÀ, ¸ÁgÀ¸ÀvÀÛ÷éUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆAqÀÄ OµÀ¢üÃ0iÀÄ UÀÄtUÀ¼À UÀtÂ0iÀiÁVgÀĪÀ DºÁgÀ ¥Á¤Ã0iÀÄUÀ¼À PÀÄjvÀÄ C£ÀĨsÀ« ªÀÄ»¼É0iÉƧâ¼ÀÄ §gÉzÀ ¥ÀŸÀÛPÀ EzÁVgÀĪÀÅzÀjAzÀ EzÀgÀ ªÀiË°PÀvÉ ºÉaÑzÉ. ¥ÁPÀ¥Àjtw ¥ÁæaãÀ ¥ÁPÀ±Á¸ÀÛç PÀÈwUÀ¼À CzsÀå0iÀÄ£À ªÀ£À¸Ààwà GvÀà£ÀßUÀ¼À°è£À ¸ÀvÀé ¸ÁézÀ ºÁUÀÆ OµÀ¢üÃ0iÀÄ UÀÄtUÀ¼À C£ÀĨsÀªÀ ºÁUÀÆ IÄvÀĪÀiÁ£Á£ÀĸÁj DºÁgÀ §¼ÀPÉ0iÀÄ P˱À® ¥ÁgÀA¥ÀjPÀ §zÀÄQ£À ¸ÀvÀé, ¸ËAzÀ0iÀÄðUÀ¼À£ÀÄß UÀÄgÀÄw¸ÀĪÀ PÀtÄÚUÀ¼ÀÄ ªÀÄÄAvÁV ºÀ®ªÀÅ ¸ÁªÀÄxÀåðUÀ¼ÀÄ F PÀÈw0iÀÄ »AzÉ PÉ®¸À ªÀiÁrªÉ.

      G. PÀ£ÀßqÀ f¯Éè0iÀÄ d£À¥ÀzÀ DlUÀ¼ÀÄ, G. PÀ£ÀßqÀ f¯Éè0iÀÄ ºÀªÀåPÀgÀ PÀvÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄÄAvÁzÀ PÀÈwUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀæPÀn¹ C£ÀĨsÀªÀ UÀ½¹gÀĪÀ ±ÁAw £Á0iÀÄPÀgÀ eÁ£À¥ÀzÀ D¸ÀQÛ ºÁUÀÆ PÁ¼ÀfUÀ¼ÀÄ F PÀÈw0iÀÄ°è PÁt¹PÉƼÀÄîvÀÛªÉ. ªÀåªÀ¹ÜvÀªÁzÀ ¥Àj«r, «µÀ0iÀÄ ¥ÀæªÉñÀ ªÀÄÄAvÁzÀªÀÅUÀ½AzÀ CZÀÄÑ PÀmÁÖV ªÀÄÆr §A¢gÀĪÀ PÀÈw¬ÄzÀÄ.

   

      dUÀvÉÛà MAzÀÄ ºÀ½î0iÀiÁUÀÄwÛgÀĪÀ F ¢£ÀUÀ¼À°è £ÀªÀÄä ºÀ½îUÀ¼À §zÀÄQ£À ºÀ®ªÀÅ ªÀĺÀvÀézÀ ¸ÀAUÀwUÀ¼ÀÄ ºÀ¼Àî »rzÀÄ ºÉÆÃUÀÄwÛªÉ. CªÀÅUÀ¼À G½«UÁV £ÀqɸÀĪÀ MAzÉÆAzÀÄ PÉ®¸ÀªÀÇ CvÀåAvÀ ªÀĺÀvÀézÁÝUÀÄvÀÛzÉ. D ¤nÖ£À°è F PÀÈw0iÀÄ ¥ÀæPÀluÉ OµÀzsÀ ¯ÉÆÃPÀ PÉÆÌAzÀÄ CªÀÄÆ®å PÉÆqÀÄUÉ0iÀiÁVzÉ. ªÀÄÆ®¨sÀÆvÀ £ÉʸÀVðPÀ ¥Á¤Ã0iÀĪÁzÀ ¤ÃgÀÄ ºÁUÀÆ CzÀgÀ ¥Àæ¨sÉÃzÀUÀ½AzÀ DgÀA©ü¹, ¸À¸ÀåzÀ ««zsÀ ¨sÁUÀUÀ¼À°è£À ¤ÃgÀÄ, ¥Áæt d£Àå ¥Á¤Ã0iÀÄUÀ¼ÀÄ, d£À¥ÀzÀ OµÀzsÀ ¥Á¤Ã0iÀÄUÀ¼ÀÄ d£À¥ÀzÀ DºÁgÀ ¥Á¤Ã0iÀÄUÀ¼ÀÄ, ¥Á£ÀPÀUÀ¼ÀÄ, PÀµÁ0iÀÄUÀ¼ÀÄ, §A¥ÀÅ-vÀA¥ÀÅUÀ¼ÀÄ, §tÚzÀ ¤ÃgÀÄUÀ¼ÀÄ, zsÁ£ÀåUÀ¼À ¤ÃgÀÄUÀ¼ÀÄ, vÀgÀPÁj ©ÃdUÀ¼À ¥Á¤Ã0iÀÄUÀ¼ÀÄ, ¨ÉÃgÀÄ-£ÁgÀÄUÀ¼À ¥Á¤Ã0iÀÄUÀ¼ÀÄ, PÀÄr0iÀÄĪÀ ¥Á0iÀĸÀUÀ¼ÀÄ, ¸ÁgÀÄ ¸ÁªÀiÁætÂUÀ¼ÀÄ C¥ÉàºÀĽUÀ¼ÀÄ, UÀAfUÀ¼ÀÄ, vÀA§Ä½UÀ¼ÀÄ, ªÀÄÄAvÁV G. PÀ£ÀßqÀ f¯Éè0iÀÄ ªÀįɣÁqÀÄ ºÁUÀÆ PÀgÁªÀ½ ¨sÁUÀzÀ¯Éè®è §¼ÀPÉ0iÀÄ°ègÀĪÀ DºÁgÀ ¥Á¤Ã0iÀĪÀ£Éß®è E°è ¥ÀjZÀ¬Ä¸À¯ÁVzÉ.

     d£À¥ÀzÀgÀÄ DºÁgÀªÁV §¼À¸ÀĪÀ zÀæªÁºÁgÀUÀ¼À°è PÀtÂÚUÉ PÁtĪÀ D¸ÀgÀUÀ½gÀĪÀAvÉ0iÉÄà PÀtÂÚUÉ PÁtzÀ ªÀÄÆ®zÀªÀÇ ¸ÁPÀ¶ÖªÉ. GzÁºÀgÀuÉUÉ- ¥sÀ®UÀ¼À°è, ¥ÉÇlgÉUÀ¼À°è, ¨ÉÃgÀÄUÀ¼À°è, ¢AqÀÄUÀ¼À°è PÁAqÀUÀ¼À°è ªÀÄÄAvÁzÉqÉUÀ¼À¯Éè®è gÀÄa0iÀiÁzÀ, ¸ÀvÀé¥ÀÇtð OµÀ¢üÃ0iÀÄ UÀÄtUÀ¼ÀļÀî ¤ÃgÀÄ zÉÆgÀPÀÄvÀÛzÉ. d£ÀgÀ°è EAvÀºÀ ¤Ãj£À §¼ÀPÉ ªÉÊ«zsÀå ¥ÀÇtðªÁVgÀĪÀÅzÀ£ÀÄß ¯ÉÃRQ vÉÆÃj¹zÁÝgÉ. ¨É®è¤Ãj£À ªÀĺÀvÀé¢AzÀ DgÀA©ü¹, ªÀÄqÀPÉ0iÀĤÃgÀÄ, vÀļÀ¹, ªÀÄÄrzÁ¼À, ºÁ®â½î ¸ÁA¨ÁgÀ f£À¸ÀÄUÀ¼ÀÄ ªÀÄÄAvÁzÀªÀÅUÀ¼À «Ä®£ÀzÉÆA¢UÉ ¥ÀjªÀĽ¸ÀĪÀ ¤ÃgÀÄUÀ¼À ªÉʲµÀÖ÷å ªÀtÂð¸ÀÄvÀÛ ¯Á¨sÀUÀ¼À£ÀÄß w½¸ÀÄvÁÛgÉ. ««zsÀ ºÀtÄÚUÀ¼À ¥Á£ÀPÀUÀ¼À£ÀÄß vÁ0iÀiÁj¸ÀĪÀ «zsÁ£À ºÉüÀĪÀÅzÀgÉÆA¢UÉ CªÀÅUÀ¼À ¸ÀvÀé ºÁUÀÆ OµÀ¢üÃ0iÀÄ ¥Àæ0iÉÆÃd£ÀUÀ¼À£ÀÄß w½¸À®Ä ªÀÄgÉ0iÀÄĪÀ¢®è.

   ¸À¸ÀåUÀ¼À £ÁgÀÄ, ¨ÉÃgÀÄ, J¯É, ºÀÆ, ©ÃdUÀ¼À£ÀÄß PÀÄ¢¹, §wÛ¹, vÀ0iÀiÁj¸ÀĪÀ 10-12 §UÉ0iÀÄ PÀµÁ0iÀÄUÀ¼À£ÀÄß ¹zÀÞ¥Àr¸ÀĪÀ jÃw w½¸ÀÄvÁÛ CªÀÅUÀ¼À DgÉÆÃUÀåzÁ0iÀÄPÀ UÀÄt «±ÉõÀUÀ¼À£ÀÄß zÁR°¸ÀÄvÁÛgÉ.

   fêÀPÉÌ vÀA¥ÉgÉ0iÀÄĪÀ, §A¥ÀÅ, vÀA¥ÀÅUÀ¼À PÀÄjvÀÄ ºÉüÀĪÁUÀ ¸À¸ÁåAUÀ¼À£ÀÄß ¤Ãj£À°è QªÀÅa vÀ0iÀiÁj¹zÀ ¤ÃgÀ£ÀÄß PÀÄr0iÀÄĪÀÅzÉAzÀgÉ eÁ£À¥ÀzÀjUÉ ¸ÀAfë¤0iÀÄ£ÀÄß ¸Éë¹zÀµÀÄÖ ¸ÀªÀiÁzsÁ£À J£ÀÄßvÁÛgÉ. ¯ÉÃRQ, K¼ÀħUÉ0iÀÄ §A¥ÀÅ ªÀiÁqÀĪÀ «zsÁ£À w½¹, ªÉÄÊGj, ©¹® ¨ÉÃUÉ, zÁºÀ, ¥Ë¶ÖPÁA±ÀUÀ¼À PÉÆgÀvÉUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃV¹PÉƼÀî®Ä EªÀÅ ºÉÃUÉ ¥ÀjuÁªÀÄPÁjUÀ¼ÉAzÀÄ «ªÀj¸ÀÄvÁÛgÉ.

   PÉ®ªÀÅ zÀ±ÀPÀUÀ¼À »AzÉ ZÀºÁ PÁ¦ü0iÀÄAvÀºÀ ¥ÉÃ0iÀÄUÀ¼ÀÄ zÁ½¬ÄqÀĪÀ ªÉÆzÀ®Ä d£À¥ÀzÀgÀ DºÁgÀ «zsÁ£ÀzÀ MAzÀÄ C«¨sÁdå CAUÀªÉà DVzÀÝ zsÁ£ÀåUÀ¼À ¤ÃgÀÄ (CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ºÀtÂUÀ¼ÀÄ J£ÀÄßvÁÛgÉ. GzÁ- J¼ÀÄîºÀtÂ, ºÉ¸ÀgÀĺÀtÂ, ªÀÄÄA) UÀ¼À PÀÄjvÀÄ ¸À«ªÀgÀ G¯ÉèÃR E°è EzÉ. J¼ÀÄî, ºÉ¸ÀgÀÄ, GzÀÄÝ, PÀ¸ÀPÀ¸É, gÁV ªÉÆzÀ¯ÁzÀ zsÁ£Àå PÁ¼ÀÄUÀ¼À£ÀÄß £É£É¹, K®QÌ PÁ¬Ä ¸ÀĽ0iÉÆA¢UÉ CgÉzÀÄ ¨É®è ¨Égɹ ¸Éë¸ÀĪÀ ¥Á¤Ã0iÀÄ ¨ÉùUÉ0iÀÄ°è ¤ÃqÀĪÀ CªÀÄÈvÀ ¸ÀªÀiÁ£À vÀȦÛ0iÀÄ£ÀÄß CªÀgÀÄ «ªÀj¸ÀĪÁUÀ d£À¥ÀzÀ §zÀÄQ£À°è PÀ¼ÉzÀĺÉÆÃzÀ MAzÀÄ vÀA¥ÁzÀ, ¸ÉÆA¥ÁzÀ CzsÁå0iÀÄ £É£À¥ÁV ªÀÄ£À¸ÀÄì ªÀÄgÀÄUÀÄvÀÛzÉ.

   ©ÃdUÀ¼À ¥Á¤Ã0iÀÄUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ PÀÄr0iÀÄĪÀ ¥Á0iÀĸÀUÀ¼ÀÄ CªÀÅUÀ¼À ªÉÊ«zsÀå¥ÀÇtð gÀÄa0iÉÆA¢UÉ DgÉÆÃUÀåªÀzsÀðPÀ ¥Àæ0iÉÆÃd£ÀUÀ¼ÉÆA¢UÉ G¯ÉèÃTvÀªÁVªÉ. ªÀiÁvÀæªÀ®è UÀAfUÀ¼À ºÀ®ªÀÅ gÀÆ¥ÀUÀ¼À£ÀÄß E°è w½¹zÁÝgÉ. 

   ¥ÀjuÁªÀÄPÁjà OµÀzsÀªÀÇ ¸ÀvÀé¥ÀÇtð DºÁgÀªÀÇ DVgÀĪÀ «±ÉõÀªÁV ¨Á¼ÀAw 0iÀÄgÀ ¤vÁåºÁgÀ ªÀåAd£ÀªÁV §¼ÀPÉ0iÀiÁUÀĪÀ PÀmÉßUÀ¼À ªÉÊ«zsÀåªÀ£ÀÄß vÀ0iÀiÁjPÁ «zsÁ£À zÉÆA¢UÉ E°è PÁt¸À¯ÁVzÉ.

   ºÀ½îUÀgÀ §zÀÄQ£À°è «±ÉõÀªÁV PÁt¹PÉƼÀÄîªÀ vÀA§Ä½UÀ¼ÀÄ CªÀÅUÀ¼À «¸ÁÛgÀªÁzÀ ªÉÊ«zsÀå¥ÀÇtð ¥Àæ¥ÀAZÀ F vÀA¥ÀÅ-ºÀĽUÀ¼ÀÄ ©¹0iÀiÁV0iÀÄÆ §¼ÀPÉ0iÀiÁUÀĪÀ «zsÁ£À ªÀÄÄAvÁzÀªÀÅUÀ¼À£Éß®è «±ÉõÀ D¸ÀQÛ¬ÄAzÀ ±ÁAw £Á0iÀÄPÀgÀÄ §gÉ¢zÁÝgÉ.

   ¨Á0iÀÄ°è ¤ÃgÀÄ vÀj¸ÀĪÀ «±ÉõÀ HlUÀ¼À PÉÆ£É0iÀÄ°è ¨ÉÃPÉà ¨ÉÃPɤ¸ÀĪÀ C¥ÉàºÀĽUÀ¼ÀÄ CªÀÅUÀ¼À ¥Àæ¨sÉÃzÀUÀ¼ÀÄ C¥ÉàºÀĽUÀ¼ÀAvÉ0iÉÄà EzÀÝgÀÆ vÀ0iÀiÁjPÉ0iÀÄ°è ªÀåvÁå¸À ºÉÆA¢gÀĪÀ ¸ÁA¨ÁætÂUÀ¼ÀÄ E°è ¸ÁÜ£À ¥ÀqÉ¢ªÉ.

   F PÀÈw0iÀÄÄ eÁ£À¥ÀzÀ «zÀĶ0iÉƧâgÀ CzsÀå0iÀÄ£ÀzÀ ªÀgÀ¢ ªÀiÁvÀæªÁVgÀzÉ ¥ÁæªÀiÁtÂPÀªÁzÀ ¸ÁªÀiÁfPÀ PÀ¼ÀPÀ½0iÀÄÆ E°è ªÀåPÀÛªÁVzÉ. d£À¥ÀzÀ DºÁgÀ ¥Á¤Ã0iÀÄUÀ¼À PÀÄjvÁV ºÉüÀĪÁUÀ ªÀiÁgÀPÀ ¥Á¤Ã0iÀÄUÀ¼À PÀÄjvÁV0iÀÄÆ ºÉüÀ®Ä ªÀÄgÉ0iÀÄĪÀ¢®è ¨sÀAVà ¥Á£ÀPÀ ¤ÃgÁzÀ «PÀÈvÀ gÀÆ¥ÀªÁzÀ PÀ¼ÀÄî, gÁªÀÄgÀ¸À ªÀÄÄAvÁzÀªÀÅUÀ¼À£ÀÄß «ªÀj¸ÀÄvÀÛ¯Éà d£À¥ÀzÀgÀ §zÀÄQ£À°è CªÀÅ ¤¶zÀÞ ¥Á¤Ã0iÀÄUÀ¼ÁVzÀݪÉA§ÄzÀ£ÀÄß £É£À¦¸ÀÄvÁÛgÉ. F PÀÄjvÀÄ ¥ÀæZÀ°vÀzÀ°èzÀÝ PÀlâ¼ÉUÀ¼À£ÀÄß JwÛ ºÉüÀÄvÁÛgÉ. ¤0iÀĪÀÄ ¨Á»gÀ jÃw0iÀÄ°è PÀÄrzÀªÀ£ÀÄ UÉÆÃPÀtðPÉÌ ºÉÆÃV ¥Áæ0iÀIJÑvÀÛ ªÀiÁrPÉÆAqÀÄ ªÀÄ£É0iÉƼÀUÉ PÁ°qÀ¨ÉÃPÉA§ ¤0iÀĪÀÄ «zÀÄÝzÀ£ÀÄß PÀÄrzÀªÀ£À£ÀÄß eÁw¬ÄAzÀ ºÉÆgÀºÁPÀĪÀ PÁ£ÀÆ£ÀÄ d£À¥ÀzÀgÀ°èzÀÄÝzÀ£ÀÄß G¯ÉèÃT¸ÀÄvÁÛgÉ. ªÀiÁvÀæªÀ®è DzsÀĤPÀ ªÀiÁgÀPÀ ¥Á¤Ã0iÀÄUÀ¼À PÀÄjvÁV0iÀÄÆ JZÀÑjPÉ0iÀÄ ªÀiÁvÀÄUÀ¼ÀÄ E°èªÉ.

   ±ÁAw £Á0iÀÄPÀgÀªÀgÀ°è eÁ£À¥ÀzÀ D¸ÀQÛ ªÀiÁvÀæªÀ®èzÉ DºÁgÀ vÀ0iÀiÁjPÉ0iÀÄ°è C©ügÀÄa C£ÀĨsÀªÀ ºÁUÀÆ P˱À®UÀ¼ÀÆ ¸ÉÃjPÉÆArªÉ. EzÀjAzÁV vÀ0iÀiÁjPÉUÀ¼À ¸ÀÆPÀë÷ä¨sÉÃzÀUÀ¼À£ÀÄß CªÀgÀÄ G¯ÉèÃT¸ÀÄvÁÛgÉ. IÄvÀĪÀiÁ£ÀzÀ CUÀvÀåUÀ½UÀ£ÀÄUÀÄtªÁV CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß «©ü£ÀߪÁV ¹zÀÞ¥Àr¸ÀĪÀ «zsÁ£ÀUÀ¼À£ÀÄß w½¸ÀÄvÁÛgÉ. GzÁ: ¨ÉùUÉ0iÀÄ°è ºÀ¹0iÀiÁV §¼ÀPÉ0iÀiÁUÀĪÀ PÉ®ªÀÅ vÀA§½UÀ¼ÀÄ ªÀļÉUÁ®zÀ°è ©¹0iÀiÁV PÀÄ¢¹ §¼À¹zÁUÀ D¥Áå0iÀĪÀiÁ£ÀªÁUÀĪÀ jÃw CªÀjUÉ w½¢zÉ.

   PÁ¸ÀÄ Rað®èzÉ ¤¸ÀUÀðzÀ £ÀqÀÄ«£À ªÀ¸ÀÄÛUÀ½AzÀ¯Éà ¸ÀvÀé, ±ÀQÛ, gÀÄa, vÀA¥ÀÅ, ¸ÉÆA¥ÀÅ EªÉ®èªÀÅUÀ¼À£ÀÄß gÉÆÃUÀ¤ªÁgÀPÀ gÉÆÃUÀ ¥Àæw§AzsÀPÀ ±ÀQÛ0iÀÄ£ÀÄß MmÉÆÖnÖUÉà ¥ÀqÉ0iÀÄĪÀ d£À¥ÀzÀgÀ eÁuÉä E°è UÀÄgÀÄw¸À®ànÖzÉ. d£À¥ÀzÀgÀ fêÀ£À «zsÁ£ÀzÀ°è0iÉÄà DgÉÆÃUÀåzÀ ¸ÀÆvÀæUÀ¼ÀÄ CqÀPÀªÁVªÉ0iÉÄA§ ªÀiÁw£À MAzÀÄ ªÀÄÄRzÀ £ÉÊd zÀ±Àð£À E°è ¸ÁzsÀåªÁVzÉ. DzsÀĤPÀ §zÀÄQ£À §Ar¬ÄAzÀ PÀ¼Àa ºÉÆÃUÀÄwÛgÀĪÀ MAzÀÄ CªÀÄÆ®å PÉÆAr0iÀÄ£ÀÄß ¥ÀjZÀ¬Ä¸ÀĪÀ ªÀÄÆ®PÀ CzÀ£ÀÄß G½¸ÀĪÀ ¸ÁzsÀåvÉ0iÀÄvÀÛ CªÀgÀÄ £ÀªÀÄUÉ®è ¸ÀºÁ0iÀÄ ªÀiÁrzÁÝgÉ.

        2010 gÀ ªÀÄgÀÄ¢§ât ¸ÀAaPɬÄAzÀ                                       

                                                                qÁ| «dAiÀÄ £À½¤

ಮುಂಜಾನೆ ಕೋಳಿ

Prajavani- -page-10   24-3-2013

ಹುರುಡೆ

     

 CYPERUS BULBOSUS VAHL 

Growing in the sandy plains in Kathiawar and on the Coromandal coast( guj-thegi) the tubers of which are starchy and cooked and eaten like potatoes. They are of much value in famine times.

          ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ರೇವೆ ಮಣ್ಣಿನ ಬತ್ತದ ಗದ್ದೆಯ ಕೊಯಿಲು ಮುಗಿದು  ಗದ್ದೆಯ ಮಣ್ಣೆಲ್ಲ ಒಣಗಿದ ಬಳಿಕ ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಬೆಳೆ ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯರ ಕೈಯ್ಯಿನ ನಾಟಿಯೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಕೃಷಿ ಕೆಲಸವೂ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.ಇದು ನಿಸರ್ಗಗವು ಉತ್ತಿ ಬಿತ್ತಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಬೆಳೆ. ಈ ಉಚಿತ ಆಹಾರ ಬೆಳೆಯೆ ಹುರುಡೆ.ಈ ಬೆಳೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಹಾರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವರು ಪ್ರಾಜ್ಞರಾದ ಕಾಡುವಾಸಿಗಳು  ಬಡವರು ಹಾಗೂ  ದನ ಕಾಯುವ ಮಕ್ಕಳು. ಆದರೆ ಬತ್ತ ಬಿತ್ತಿ ಅಪಾರ ಧಾನ್ಯ ಬೆಳೆಯುವ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಕಳೆ.

ಹುರುಡೆಯ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಗದ್ದೆಯ ಕಳೆಯೆಂದು ಇವರು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗದ್ದೆಯ ಕಳೆ ಕೀಳುವಾಗ ಈ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಕಿತ್ತು ಬೀಸಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಇವುಗಳ ಸಂತತಿ ಬತ್ತದ ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

       

       ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡೆಯ ಎಲೆಗಳಂತೆ ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ವಿರಲವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಗಿಡಗಳ ಎಲೆಗಳು ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡೆ ಎಲೆಯಷ್ಟು ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಗೂ ಇವುಗಳಿಗೆ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಗಿರುವಂತಹ ಒಂದೆರಡು ಗಂಟುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವದುಂಟು.ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಹುರುಡೆಯ ಹುಲ್ಲು ಸುಮಾರು ಗೇಣೆತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದು ಕೌದಿ ಹೊಲೆಯುವ ಸೂಜಿಗಿಂತ ತುಸು ಗಡುತರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಹುಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಶೇಂಗಾಕಾಳಿನ ಗಾತ್ರದ ಬಟಾಟೆಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಗಡ್ಡೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಬಣ್ಣವು ಬಟಾಟೆಯಂತಿದ್ದು ಗಡ್ಡೆಗಳ ಮೊಳಕೆಗಳು ಶೇಂಗಾ ಕಾಳಿನ ಮೊಳಕೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಹೂಗಳು ಗಿಡದ ಕೊಳವೆಯಂತಹ ಎಲೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಪರಾಗ ಕಣಗಳು ಅಪಾರ. ಗಿಡಕ್ಕೆ ತುಸು ಕೈ ಸೋಂಕಿದರೆ ಸಾಕು. ತಕ್ಷಣ ಪರಾಗ ಕಣಗಳು ಹಾರುತ್ತವೆ. ಆಗ ಚಿಕ್ಕ ಬಿಳಿ ಧೂಳಿನ ಹೊಗೆ ಹಾರಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಾಗಕಣಗಳು ಹಾರಿದ ಬಳಿಕ ಹೂಗಳ ಅಂದವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

     ಎಪ್ರಿಲ್ ಮೇ ತಿಂಗಳ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮನ್ಸೂನು ಮಳೆಯ ಪ್ರಾರಂಭಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಬೇಸಾಯಗಾರರು ಗದ್ದೆಯನ್ನು ಹೂಡಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ಸಡಿಲುಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹುರಡಿ ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಸುಸಂಧಿ. ದನಕಾಯುವ ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ರಜೆ ದೊರಕಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಶಾಲಾಮಕ್ಕಳು ಕೈಯಲ್ಲೊಂದು ಗರಟೆ, ಚೂಪಾದ ಕೋಲು, ಅಥವಾ ನೀಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಚಿಪ್ಪಿ ಹಿಡಿದು ಗದ್ದೆಗಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಮರಳನ್ನು ಕೆದರಿ ಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗರಟೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಕೆಲವು ಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಹಸಿರಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಮನೆಯ ಚಿಕ್ಕ ದೊಡ್ಡ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಆಯಲು ಹೋದಾಗ ತಾವು ತಿಂದು ಹೆಚ್ಚಾದುದನ್ನು ತಾಯಿಯ ಮಡಲಿಗೆ ಸುರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಅವಳ ಚಿಕ್ಕ ಮಡಕೆಯನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವಳು ಈ ಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ತುಸು ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ನೀರು ಸೇರಿಸಿ ಬೇಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಬೆಂದ ಗಡ್ಡೆಗಳು ಸಿಹಿಗೆಣಸಿನ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇವು ಮನೆಮಂದಿಗೆಲ್ಲ ಆ ದಿನದ ವಿಶೇಷ ಖಾದ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಸಿಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಹುರಿದಾಗ ಅದರ ರುಚಿ ಇನ್ನೊಂದು ತೆರನಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಹುರುಡೆಯ ಬರಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಡವರ ಕೈಗೆಟಕುವ ಆಹಾರವೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯಿದೆ. ಮೇ ತಿಂಗಳ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಡವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಳುಕಡ್ಡಿಯ ಬರಗಾಲವಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಡವರು; ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಕುಟುಂಬ ಸಮೇತ ಹುರುಡೆ ಆಯಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹೂಟಿ ಮಾಡಿರುವದರಿಂದ ಗದ್ದೆಯ ಮೇಲ್ಮಣ್ಣು ಒಣಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ ಅನುಭವವಿರುವ ಈ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ಮುಂಜಾನೆಯ ಗಡ್ಡೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಹುರುಡೆಯ ಹುಲ್ಲು ಸುಳಿವು ಸಿಗದಂತೆ ಒಣಗಿ ಮಣ್ಣಾಗಿ ಹೋಗಿರುತ್ತವೆಯಾದರೂ ಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಕಲೆ ಇವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಒಂದೊಂದು ಬಡ ಕುಟುಂಬವು ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ಕೆ.ಜಿ.ಯಷ್ಟು ಹುರುಡೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ ಒಯ್ಯುಯುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಹುರುಡೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಾಗ  ಅವರು ಈ ಹಸಿ ಹುರುಡೆಯನ್ನು ತೊಳೆದು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕುತಾಸು ನೆನೆಸಿದ ತುಸು ಅಕ್ಕಿಯೊದಿಗೆ ಅರೆದು (ರುಬ್ಬಿ) ಹಿಟ್ಟನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ದೋಸೆ ಎರೆದು ಉಣ್ಣುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಬಡ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನ ಭೋಜನ.

ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಹುರುಡೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಪಾರ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಗಾತ್ರ ಕಿರಿದು ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಉತ್ಪನ್ನವಲ್ಲ. ಆದರೂ ಹುರುಡೆಯನ್ನು ಅಗೆದು ತಿನ್ನುವಲ್ಲಿ ದೋಸೆ ಮಾಡಿ ಮೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಲಾದೀತೆ?

       ಈ ಸಸ್ಯದ ಕುರಿತು ಬರಹದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ  ದಾಖಲೆಗಳು   ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿವೆ.  ನಾಡಕರ್ಣಿಯವರ

ದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೈಪ್ರಸ್ ಬಲ್ಬೋಸಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ ( 424)ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. 

      ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಈ ಕಾಡು ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತಿನ್ನುವವರು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಹುರುಡೆಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು  ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುವ ಕಾರಣ ಈ ಕಳೆಗೆ ಕುತ್ತು ಬಂದಿದೆ. ಇವುಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಜನಜ್ಞಾನ ದೂರವಾಗುತ್ತಿದೆ. 11 ಇವು ಬೆಳೆಯದ   ಹುರುಡೆ ಗಡ್ಡೆಗಳು ಎಳೆಯತನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಿಪ್ಪೆಯ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಕೊನ್ನಾರಿ ಗಡ್ಡೆಗಳ ಮೇಲಿರುವಂತೆ ಇವುಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಒರಟಾದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಎಳೆಯ ಗಡ್ಡೆಗಳು ಏಳೆಯ ಸೇಂಗಾ ಕಾಳಿನ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.  

 ಇದು  ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಗಡ್ಡೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮೊಳಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಸಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ

ಈ ಸಸಿಗಳು ಬಾಳೆ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬುಗಳಂತೆ ಮರಿ (ಹಿಳ್ಳೆ)ಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಬೀಜಗಳು ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸಸಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ನೀರಿನ ಆಸರೆಯಿದ್ದರೆ ಬಹುಕಾಲ ಈ ಗಿಡ ಬದುಕುತ್ತದೆ. ಮಳೆಯ ಆಸರೆಯಲ್ಲಿ, ಬತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಗಿಡಗಳು ಮಾರ್ಚ ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳು ಪೂರ್ಣ bulbs -ಇವು ಎಳೆಯ ಸೇಂಗಾ ಕಾಳಿನ ರುಚಿ ಇದಕ್ಕಿದೆ.